De loper (de nar, bisschop) werkt langs de diagonalen. Dit betekent nog dat de loper steeds op zijn kleur blijft. Elke speler heeft dus een ‘witte’ loper en een ‘zwarte’ loper.

Lopers zijn zwakker dan de torens maar het loperpaar kan heel sterk zijn.

De torens zijn als tanks: ze bewegen horizontaal en vertikaal. Ze missen de mogelijkheid van de koningin om ook diagonaal te gaan.

Met coördinaten: de toren op c2 kan naar a2, b2, d2, e2, f2, c1, c3, c4, c5

De toren heeft - samen met de koning - nog een speciale beweging: De rokade (reglement)

De koningin is het sterkste stuk op het bord: net zoals de koning, kan ze in alle richtingen. Ze wordt enkel gestopt door de rand van het bord of een bezet veld. Wordt het veld bezet door de vijand, dan kan ze deze steeds slaan (=veroveren).

De koning kan naar de naburige velden gaan tenzij:

• er staat daar een stuk van eigen kleur

• hij staat daar schaak. In het bijzonder: hij komt naast de vijandelijke koning te staan

Een koning kan dus naar maximaal 8 velden gaan.

Met coördinaten:

De schaakstukken zijn de soldaten op het slachtveld.

Beide legers hebben dezelfde stukken: een koning, een koningin, 2 lopers, 2 paarden, 2 torens.

Ze hebben beiden ook 8 pionnen.

De FIDE schrijft de vorm en de afmetingen van de pionnen en stukken voor. Ook de afmetingen tegenover het schaakbord liggen vast.

De koning is het grootste stuk en de voet van dit stuk moet tussen de 39,6mm en de 45,1mm liggen als de maat van de velden 55mm is! Zijn hoogte bedraagt 9,5cm.

We leerden reeds dat Wit en Zwart om beurt spelen. Dat ‘spelen’ betekent een zet uitvoeren.

Daartoe heeft elke speler - althans bij aanvang - 8 stukken en 8 pionnen.

Elk van deze - stukken en pionnen - hebben nauwkeurig voorgeschreven regels wat het betekent ’een zet uitvoeren’.

Toch zijn er ook heel wat elementen gemeenschappelijk:

• het spelen van een zet begint steeds met het vastnemen en bewegen van een stuk van de eigen kleur

Het schaakbord is het terrein waar de schaakpartij wordt beslecht.

Schaakborden worden gemaakt in heel diverse materialen en komen in alle prijsklassen.

Het is belangrijk om zich te realiseren dat FIDE een aantal regels heeft opgesteld waaraan een schaakbord moet voldoen.

Een bord dat in officiële partijen wordt gebruikt moet velden hebben van 50 mm tot 60 mm (1.97 to 2.36 inches), waarbij 55 mm als ‘ideaal’ wordt gezien.

Essentieel komen schaakborden in twee varianten: deze met coördinaten en deze zonder coördinaten. Ikzelf vind borden zonder coördinaten gewoon mooier, beginnende schakers vinden borden met coördinaten gemakkelijker.

Schaken is een oorlogsspel.

De oorsprong is te vinden in het India van de 6e eeuw en kreeg zijn definitieve vorm in West-Europa in de 19e eeuw.

De 2 partijen - steeds Wit en Zwart genaamd - staan lijnrecht over elkaar. Er is geen verborgen informatie. Niets wordt aan het toeval overgelaten.

In elk der twee legers bevindt zich precies 1 koning. Het leger dat er in slaagt deze koning te veroveren - zonder dat deze weerwerk kan bieden - wint het pleit. Het doet er niet toe hoeveel strijders een leger verliest of wint: enkel de eigen koning en de vijandelijke koning zijn bepalend.

Fédération Internationale des Échecs (FIDE) is het overkoepelende orgaan van de nationale schaakbonden. De federatie werd opgericht in Parijs in 1924 en zetelt in het Zwitserse Lausanne.

Anno 2023 waren er 201 nationale schaakbonden bij FIDE aangesloten, waaronder de Koninklijke Belgische Schaakbond (KBSB).

Het vaststellen van de spelregels van het schaken is vanzelfsprekend een belangrijke taak van de FIDE.

Schaken bestaat al heel lang en soms wijzigen de spelregels. De essentie ligt al een paar honderd jaar vast maar toch zijn er geregeld elementen die veranderen. Bijvoorbeeld: bij de aanvang van een partij moeten de spelers respect betuigen aan hun tegenstander.